ENERJİ KİMLİK BELGESİ VE BEP-TR YAZILIMI

Faaliyetler

Bizden Bilgi Alın

Şirketimiz Hakkında

Yeşil Enerji EVD yılların vermiş olduğu tecrübe ile birlikte yıllardır müşterilerine yenilikçi çözümler sunmaktadır. Hakkımızda daha fazla bilgi için aşağıdaki butona tıklayabilirsiniz.

İÇERİK YAZARI

Fikret KOÇAK

Yeşil Enerji Enerji Verimliliği Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde İnşaat Mühendisi

image

ENERJİ KİMLİK BELGESİ VE BEP-TR YAZILIMI

1.GİRİŞ

  05.12.2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “BEP Yönetmeliği”, binalarda enerjinin ve enerji kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına, enerji israfının önlenmesine ve çevrenin korunmasına ilişkin usul ve esasları kapsamaktadır. Söz konusu yönetmelik kapsamında binaların ısıtma, soğutma, havalandırma, aydınlatma ve sıcak su temini için tükettikleri enerji ve karbondioksit (CO2) salınım sınıfının belirlenmesi ve enerji sınıfının belgelendirilmesi için binalara Enerji Kimlik Belgesi (EKB) verilmesi zorunlu kılınmıştır. Binalarda Enerji Performansı Hesaplama Yöntemi (BEP-HY) olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (ÇŞB) sunucuları üzerinden sağlanan web tabanlı Bina Enerji Performansı Hesaplama Yöntemi Türkiye (BEP-TR) adlı bir yazılım programı ile bina enerji performansı hesabı yapılabilmekte ve binaların EKB’leri üretilebilmektedir. BEP-TR hesaplama yöntemi için gerekli olan binaya ilişkin girdiler; iklim geometri, havalandırma ve ısıl özellikler, iç kazançlar ve güneş enerjisine ilişkin kazançlara bağlı özellikler, kullanılan malzemeler ve bileşenlerin tanımı, işleve bağlı iç konfor şartları (sıcaklık ve nem ayar değerleri, havalandırma miktarı), bina tipolojisine bağlı zonlama yöntemleri ve zon gibi veri girişlerinden oluşmaktadır. EKB’de ısıtma, soğutma, havalandırma, aydınlatma ve sıcak su temini için tüketilen her bir enerji türüne göre yıllık birincil enerji tüketim sınıfı hesaplanmakta, binanın m2 başına düşen yıllık enerji tüketimi belirlenmekte, bu değere göre CO2 salınımı hesaplanmakta, değerler referans binanınki ile kıyaslanarak, binanın “A” ile “G” arasında değişen bir enerji sınıfı belirlenmektedir. BEP-TR hesaplama yöntemi, – binaların ısıtılması ve soğutulması için binanın ihtiyacı olan net enerji miktarının hesaplanmasını, – net enerjiyi karşılayacak kurulu sistemlerden olan kayıpları ve sistem verimlerini de göz önüne alarak binanın toplam ısıtma-soğutma enerji tüketiminin belirlenmesini, havalandırma enerjisi tüketiminin belirlenmesini, binalarda günışığı etkileri göz önüne alınarak, günışığından yararlanılmayan süre ve günışığının etkili olmadığı alanlar için aydınlatma enerji ihtiyacının ve tüketiminin hesaplanmasını, – sıhhi sıcak su için gerekli enerji tüketiminin hesaplanmasını kapsamaktadır. 

Çizelge 1. BEP-TR Süreci

 

  1. BEP-TR YAZILIMI

  05.12.2008 tarihinde “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” kapsamında 01.01.2011 tarihi itibarı ile binalarda enerji kimlik belgesi uygulaması başlamıştır. Enerji Kimlik Belgesi, asgari olarak binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belge olup, BEP-TR yazılımını kullanılmak suretiyle düzenlenir. BEP-TR, binanın enerji performansı ve sera gazı emisyonu sınıfını belirlemek üzere Bakanlık sunucuları üzerinden internet tabanlı olarak çalışan bir yazılım programıdır.

  BEP-TR yazılım programına, Bakanlık tarafından eğitimini tamamlamış ve sınavdan başarılı olmuş Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Uzmanlarına, kişiye özgü kullanıcı adı ve şifre verilerek erişim sağlanmaktadır.Uzmanlar, şifreleriyle giriş yaptıkları yazılımın internet sitesinde, binaya ait bilgilerin girişini yaparak binanın enerji performansını hesaplamış olurlar. Enerji Kimlik Belgesi Uzmanı olabilmek için, üniversitelerin Mimarlık ve Mühendislik Fakültelerinden Mimar, İnşaat Mühendisi, Makine Mühendisi, Elektrik, Elektronik ve Elektrik-Elektronik Mühendisi olarak mezun olunması şarttır. Enerji Kimlik Belgesi için, 01.01.2011 tarihinden önce yapı ruhsatı almış olan binalar mevcut bina olarak değerlendirilmekte ve Enerji Verimliliği Kanununa göre mevcut binalar 02.05.2017 tarihine kadar Enerji Kimlik Belgesi almak mecburiyetindedir. 01.01.2011 tarihinden sonra yapı ruhsatı alan binalar ise yeni bina olarak değerlendirilmekte olup, yapı kullanım izin belgesi aşamasında Enerji Kimlik Belgesi almak durumundadır. Yeni binalar en az C sınıfına sahip olabilirken, mevcut binalar A ile G arasında bir sınıfa sahip olabilir.

 

  1. BEP-TR YAZILIMI İLE ENERJİ KİMLİK BELGESİ UYGULAMASI

  Uygulama kapsamında aşağıda ifade edilen istatistiksel veriler temel alınarak, 2000 yılı öncesi ve 2000 yılı sonrası yapı bileşenleri temel alınarak BEP-TR yazılımı ile 2 adet konut tasarlanmıştır. Tasarlanan her konutta sadece enkandesan lamba, hem enkandesan lamba hem de kompakt floresan lamba ve sadece kompakt floresan lamba kullanmak sureti ile üç farklı durum için toplamda altı adet enerji kimlik belgesi sertifikası elde edilmiştir. Türkiye İstatistik Kurumunun 2011 yılı nüfus ve konut araştırması verilerine göre, ülkemizdeki hane sayısının 19 481 678, ortalama hane halkı büyüklüğü ise 3,8’dir.Ayrıca hane halklarının %21,8’inin 10 ve daha az yaştaki binalardaki konutlarda yaşamakta olup, oda başına düşen kişi sayısı (salon dahil, mutfak, banyo ve tuvaletler hariç) 1,1’dir.

  Devlet İstatistik Enstitüsünün şimdiki adı ile Türkiye İstatistik Kurumunun 1998 yılı Konutların Enerji Tüketim Karakteristikleri Anket Çalışması Geçici Sonuçları verilerine göre ülkemizdeki konutların aydınlatmasında %78,5’inde enkandesan lamba, %21’inde floresan, %0,5’inde diğer cihazlar bulunduğu ve aydınlatma cihazlarından konut başına ortalama 6 enkandesan lamba ve 2 floresan lamba kullanılmaktadır. Ayrıca, ülkemizdeki mevcut konutların net kullanım alanlarına göre; yaklaşık %73’ü 80-120 m2 arasında kullanım alanına sahiptir.

  Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü “Hane Halkına Yönelik Araştırma Raporu” verilerine göre evlerde sadece tasarruflu lamba kullananların %44,4; sadece normal lamba kullananların %13,5; hem tasarruflu hem normal lamba kullananların ise %42,1’lik bir orana sahip olduğu belirtilmiştir. Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’nün evlerde sık kullanılan 100 W’lık enkandesan lamba ile 23 W’lık kompakt floresan lambalara vurgu yaparak enerji verimliliğine dikkat çekmektedir.

  Mevcut istatistiksel veriler kapsamında BEP-TR yazılımı ile 2000 yılı öncesine ve 2000 yılı sonrasına ait yapı bileşenleri kullanarak; 4 oda, 1 mutfak, 1 banyo, 1 tuvaletten oluşan ve her bölüme ait 1 adet penceresi bulunan, toplamda 8 adet lamba kullanılan ve toplamda 100 m2’lik kullanım alanına sahip iki adet konut tasarlanmıştır.

Tablo 2: BEP -TR yazılımı ile tasarlanan konutlara ait enerji kimlik belgesi sertifikası değerleri

Örnek Konutlara Ait Enerji Kimlik Belgesi Sertifika Değerleri

 

 

 

 

 

1

Sertifika Adı

Enerji Kullanım Alanı

Kullanılan Sistem

Nihai Tüketim

(kWh/yıl)

Birincil Tüketim

(kWh/yıl)

m2 başına

tüketim

Sınıfı

 

 

 

Örnek Konut-2000 Yılı Öncesi-Sadece Enkandesan Lamba

TOPLAM

 

27.290,17

35.799,72

272,90

G

Isıtma

Isıtma Sistemi

19.826,63

19.826,63

198,27

G

Sıhhi Sıcak Su

Sıcak Su Sistemi

1.206,53

1.206,53

12,07

C

Soğutma

Soğutma Sistemi

3.871,44

9.136,60

38,71

B

Havalandırma

 

Aydınlatma

Enkandesan

2.385,58

5.629,97

23,86

G

Sera Gazı Emisyonu

 

54,92

D

 

Sertifika Adı

Enerji Kullanım Alanı

Kullanılan Sistem

Nihai Tüketim

Birincil Tüketim

m2 başına

Sınıfı

 

(kWh/yıl)

(kWh/yıl)

tüketim

 

 

TOPLAM

 

26.579,23

33.762,64

265,79

F

 

 

Isıtma

Isıtma Sistemi

20.090,79

20.090,79

200,91

G

2

Örnek Konut-2000 Yılı Öncesi-Kompakt

Sıhhi Sıcak Su

Sıcak Su Sistemi

1.206,53

1.206,53

12,07

C

Soğutma

Soğutma Sistemi

3.814,79

9.002,90

38,15

B

 

Floresan+Enkandesan

Havalandırma

 

 

Lamba

Aydınlatma

Kompakt Floresan,

1.467,13

3.462,43

14,67

E

 

 

Enkandesan

 

 

Sera Gazı Emisyonu

 

54,86

D

 

 

 

 

 

3

Sertifika Adı

Enerji Kullanım Alanı

Kullanılan Sistem

Nihai Tüketim

(kWh/yıl)

Birincil Tüketim

(kWh/yıl)

m2 başına

tüketim

Sınıfı

 

 

 

Örnek Konut-2000 Yılı Öncesi-Sadece Kompakt Floresan Lamba

TOPLAM

 

25.870,63

31.729,39

258,71

F

Isıtma

Isıtma Sistemi

20.356,19

20.356,19

203,56

G

Sıhhi Sıcak Su

Sıcak Su Sistemi

1.206,53

1.206,53

12,07

C

Soğutma

Soğutma Sistemi

3.759,23

8.871,79

37,59

B

Havalandırma

 

Aydınlatma

Kompakt Floresan

548,68

1.294,89

5,49

B

Sera Gazı Emisyonu

 

54,79

C

 

 

 

 

 

4

Sertifika Adı

Enerji Kullanım Alanı

Kullanılan Sistem

Nihai Tüketim

(kWh/yıl)

Birincil Tüketim

(kWh/yıl)

m2 başına

tüketim

Sınıfı

 

 

 

Örnek Konut-2000 Yılı Sonrası-Sadece Enkandesan Lamba

TOPLAM

 

16.290,04

27.985,46

162,90

C

Isıtma

Isıtma Sistemi

6.483,93

6.483,93

64,84

B

Sıhhi Sıcak Su

Sıcak Su Sistemi

1.206,53

1.206,53

12,07

C

Soğutma

Soğutma Sistemi

6.214,00

14.665,03

62,14

D

Havalandırma

 

Aydınlatma

Enkandesan

2.385,58

5.629,97

23,86

G

Sera Gazı Emisyonu

 

56,50

D

 

Sertifika Adı

Enerji Kullanım Alanı

Kullanılan Sistem

Nihai Tüketim

Birincil Tüketim

m2 başına

Sınıfı

 

(kWh/yıl)

(kWh/yıl)

tüketim

 

 

TOPLAM

 

15.465,36

25.781,25

154,65

C

 

 

Isıtma

Isıtma Sistemi

6.673,61

6.673,61

66,74

B

5

Örnek Konut-2000 Yılı Sonrası-Kompakt

Sıhhi Sıcak Su

Sıcak Su Sistemi

1.206,53

1.206,53

12,07

C

Soğutma

Soğutma Sistemi

6.118,09

14.438,69

61,18

D

 

Floresan+Enkandesan

Havalandırma

 

 

Lamba

Aydınlatma

Kompakt Floresan,

1.467,13

3.462,43

14,67

E

 

 

Enkandesan

 

 

Sera Gazı Emisyonu

 

56,47

D

 

 

 

 

 

6

Sertifika Adı

Enerji Kullanım Alanı

Kullanılan Sistem

Nihai Tüketim

(kWh/yıl)

Birincil Tüketim

(kWh/yıl)

m2 başına

tüketim

Sınıfı

 

 

 

Örnek Konut-2000 Yılı Sonrası-Sadece Kompakt Floresan Lamba

TOPLAM

 

14.648,32

23.586,18

146,48

C

Isıtma

Isıtma Sistemi

6.869,85

6.869,85

68,70

B

Sıhhi Sıcak Su

Sıcak Su Sistemi

1.206,53

1.206,53

12,07

C

Soğutma

Soğutma Sistemi

6.023,27

14.214,91

60,23

D

Havalandırma

 

Aydınlatma

Kompakt Floresan

548,68

1.294,89

5,49

B

Sera Gazı Emisyonu

 

56,45

C

 

  Tasarlanan konutlar için 100 W’lık sadece enkandesan lamba; hem 23 W’lık kompakt floresan lamba hem de 100 W’lık enkandesan lamba; 23 W’lık sadece kompakt floresan lamba, kullanılarak üç farklı senaryo oluşturularak toplamda altı adet enerji kimlik belgesi sertifikası elde edilmiştir. Tasarlanan örnek konutlara ait veriler Tablo 1’de, Enerji Kimlik Belgesi Sertifikası sonuçları ise Tablo 2’de verilmiştir. [1]

  1. SONUÇ VE ÖNERİLER

  Çalışmada elde edilen enerji kimlik belgesi sertifika değerleri incelendiğinde 2000 yılı öncesi yapılan konutların genel enerji performans sınıfının F ve G sınıfı, 2000 yılı sonrası yapılan konutların da genel enerji performans sınıfının C sınıfı olduğu görülmektedir (Tablo 2).

  Türkiye İstatistik Kurumunun 2011 yılı nüfus ve konut araştırmasına göre ülkemizdeki hane sayısının 19 481 678 olduğu ve hane halklarının %21,8’inin 10 ve daha az yaştaki binalarda yaşadığı açıklanmıştır. Buna verilere göre genel olarak ülkemizdeki hane halklarının yaklaşık %22’sinin C sınıfı, yaklaşık %78’inin ise F ve G sınıfı konutlarda yaşadığı kabul edilebilir. Tablo 2’de de görüleceği üzere özellikle 2000 yılı öncesi konutlarda aydınlatmada yapılacak enerji tasarrufuna yönelik iyileştirmelerin konutun enerji performansına önemli derecede etki edeceği ve sınıfını yükselteceği görülmüştür.

  BEP-TR yazılımı ile ele alınan örnek konutun nihai enerji tüketim değerleri elde edilmiştir. Aydınlatmadan kaynaklanan yıllık nihai enerji tüketim değerleri, sadece enkandesan lamba kullanılan konut için 2386 kWh/yıl, enkandesan ve kompakt floresan lamba kullanılan konut için 1467 kWh/yıl, sadece kompakt floresan lamba kullanılan konut için ise 549 kWh/yıl olarak hesaplanmıştır (Tablo 2).

  Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’nün hane halkına yönelik araştırma raporuna göre evlerinde sadece enkandesan lamba kullananların oranı %13,5; enkandesan ve kompakt floresan lamba kullananların oranı %42,1; sadece kompakt floresan lamba kullananların oranı ise %44,4 olarak belirtilmiştir. Ülkemizdeki 19 481 678 adet konutun yaklaşık 2 630 026’sında sadece enkandesan lamba, 8 201 786’sında enkandesan ve kompakt floresan lamba, 8 649 866’sında ise sadece kompakt floresan lamba kullanıldığı kabul edilebilir. Bu yaklaşımla enkandesan lamba kullanılan bir konutta tamamen kompakt floresan lamba kullanması ile yılda yaklaşık 1836 kWh/yıl; enkandesan ve kompakt floresan lamba kullanılan bir konutta tamamen kompakt floresan lamba kullanması ile yılda yaklaşık 918 kWh/yıl enerji tasarrufu sağlayacağı hesaplanabilir. Enkandesan lamba kullanılan evde aydınlatmaya yönelik tüketilen enerji miktarında yaklaşık % 77, enkandesan ve kompakt floresan lamba kullanılan evde ise yaklaşık % 62 oranında tasarruf potansiyeli olduğu öngörülebilmektedir. Konut başına elde edilen tasarruf potansiyeli, Türkiye genelindeki konut sayısı ile oranlandığında enkandesan lamba kullanan konutlarda toplam 4829 GWh/yıl, enkandesan ve kompakt floresan lamba kullanılan konutlarda 7529 GWh/yıl, ülke genelinde ise toplamda yaklaşık 12 358 GWh/yıl tasarruf potansiyeli olduğu hesaplanmıştır. Bu değer 2012 yılında dışarıdan alınan enerji miktarının yaklaşık 3 katına karşılık gelmektedir ve 1410 MW’lık santral yatırımına tekabül etmektedir. TEİAŞ’ın “Yük Tevzi 2012 Yılı Özet” verilerine göre; Türkiye tüketimi 2012 yılında 241 974 GWh olarak gerçekleşmiştir . Türkiye genelinde evlerde kullanılan enkandesan lambaların kompakt floresan lambalarla değiştirilmesi ile Türkiye elektrik enerjisi tüketiminin yaklaşık %5 oranında azalması sağlanabilir ve 2023 yılında tüketilen enerji miktarının (enerji yoğunluğunun) 2011 yılı değerine göre en az %20 azaltılması hedefine önemli katkıda bulunulabilir.

  Ülkemizde 1998 yılında enkandesan lamba kullanımı % 78 oranlarında iken bu oranın günümüzde %13 seviyelerine gerilemesi, ülkemizdeki verimlilik bilincinin günden güne arttığının göstergesidir. Bu bilinç oluşturma çalışmalarıyla beraber daha verimli aydınlatma sistemlerinin (LED ışık kaynakları, günışığı kullanımı, ışık boruları, aydınlatma otomasyonu, fiberoptik ile aydınlatma vb.) ekonomik hale gelmesi ve konutlarda da yaygın olarak kullanılmasıyla aydınlatmaya yönelik tüketilen enerji miktarındaki tasarruf potansiyeli daha da yüksek seviyelere ulaşabilecektir. Ülkemizdeki konutların enerji performansını değerlendirmek üzere uygulamaya konulan ve hâlihazırda geliştirilmesi devam eden BEP-TR yazılımının aydınlatma alanındaki gelişmelere paralel olarak sürekli güncellenmesi gerekmektedir. BEP-TR yazılımının çekirdeğini oluşturan uluslararası standartlara benzer şekilde bir “bina enerji performansı hesaplama kriteri” olarak uluslararası platformlarda da kabul görmesi ve standart bir yazılım olarak kullanılabilmesi hedeflenmelidir.

 

WhatsApp
1